Myanmar 3 lần chống quân Nguyên và 4 lần chiến thắng quân Thanh

Cứ tưởng chỉ có dân ta mới có 3 lần chống quân Nguyên, kỳ tình dân Myanmar cũng 3 lần chống quân Nguyên và lại còn 4 lần chiến thắng quân Thanh. Theo ông Chu Công Phùng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Myanmar (trích bài đăng trên Vietnamnet.vn 5/3/2014):

….. Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của Myanmar, ngay từ thế kỷ 13 nhân dân Miến Điện 3 lần kháng chiến đánh thắng 3 cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Nguyên Mông (năm 1277, 1297, 1301).

Sự kiện nổi bật trong 3 cuộc chiến tranh chống xâm lược đó là trước cuộc kháng chiến lần thứ hai, năm 1282 vua Naratgugapate của Miến Điện đã ra lệnh chém đầu toàn bộ đoàn sứ thần triều Nguyên do Kublai Khan (Hốt Tất Liệt) cử đến kinh đô Bagan ngang ngược đòi triều đình Miến Điện phải cống nạp vua Nguyên. Trong thế kỷ 18, nhân dân Miến Điện còn 4 lần đánh tan 4 cuộc xâm lược của triều đại Nhà Thanh dưới đời vua Càn Long (năm 1765, 1766, 1767 và 1769).Trong cuộc kháng chiến lần thứ tư, quân Thanh không chỉ bị quân đội Miến Điện đánh tan tác phải đầu hàng, mà còn tự nguyện chất đống đại bác, gươm giáo… đốt cho nóng chảy trước mặt quân Miến rồi lủi thủi về nước. Trên đường về nước, do không được quân đội Miến Điện bố thí dù một hạt gạo, quá nửa binh lính Thanh đã chết do đói khát, kiệt sức và bệnh tật.

Từ đó Nhà Thanh phải từ bỏ ý đồ xâm lược Miến Điện. Về phía Miến Điện, tuy đại tướng Maha Thihathura lập công lớn nhưng vì tội “tha bổng quân Thanh” nên đã bị vua Hsinbyushi ra lệnh đày lên vùng cao nguyên Shan, các chỉ huy khác thì bị phạt đứng phơi nắng ở cổng Tây cung điện suốt 3 ngày.

Lịch sử: tổng hợp

Đế quốc Khmer và nền văn minh Maya tại sao bị diệt vong? Biến đổi khí hậu có thể là nguyên nhân gián tiếp dẫn tới sự sụp đổ của vương quốc Khmer tại Campuchia cách đây gần 600 năm. Khi khí hậu thay đổi và nhiệt độ tăng lên hơn 6 độ, rừng già bị khai thác dữ dội, nước mưa bị mất đi hệ thống kênh đào nhằm phân phối và dự trữ nước mưa hợp lý hơn. Nhìn lại người Maya, giữa các cuộc chiến tranh họ đã không đủ ăn. Những bộ xương được khai quật cho thấy rõ dấu hiệu suy dinh dưỡng. Cuối thế kỷ 9, nước cạn khô trong các kênh rạch, nước ngầm rút sâu đến 150 m mà kỹ thuật ngày ấy không thể khai thác. Cái chết từ từ của người Maya đã được giải thích.Xem chi tiết … Continue reading

Quốc hiệu Đại Cồ Việt

Trong sách giáo khoa về sử ta thường thấy một thời Việt Nam có Quốc Hiệu là Đại Cồ Việt, Có nhiều tranh luận xung quanh Quốc Hiệu này,

Các nhà sử học cho rằng Quốc hiệu này do vua Đinh Tiên Hoàng đặt năm 968, được dùng trong 8 đời vua của 3 triều Đinh, Tiền Lê, Lý, với quãng thời gian dài 86 năm (từ 968 – 1054).

Tuy nhiên, hai câu đối vẫn còn trong đền vua Đinh Tiên Hoàng ở Hoa Lư) lại ghi: 

Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo
Hoa Lư đô thị Hán Trường An.
Nghĩa là:
Nước Việt lớn ngang với nhà Tống đời Khai Bảo;
Kinh đô Hoa Lư như Tràng An của nhà Hán

Kết quả khảo cổ học ở 2 kinh đô Hoa Lư và Thăng Long cho thấy các viên gạch có niên đại từ thời Đinh đến đầu thời Lý được sử dụng khắc chữ “Đại Việt Quốc Quân Thành Chuyên” (Gạch xây thành nước Đại Việt).

Rõ ràng có 2 cách dùng và tách bạch – hoặc là Đại Việt hoặc là Cồ Việt. Hai danh từ này đều chỉ sự to lớn, có thể dùng thay cho nhau nhưng không dùng chung,
Môt từ dùng trong văn thư Nhà nước chính thống và một từ dùng trong dân gian, hội hè, tế lễ.
Như vậy Quốc hiệu Nhà Đinh là Đại Việt trong văn thư nhà nước. Dân gian sử dụng Quốc hiệu Cồ Việt.
Các nhà sử học về sau ghép hai khái niệm để chỉ giai đoạn lịch sử. Có thể viết Quốc hiệu giai đoạn này là Đại (Cồ) Việt, Chữ Hán không có dấu ngoặc.

Ths Trần Quốc Việt